يحيى السهروردي ( شيخ اشراق )

مقدمهء مصحح 51

مجموعه مصنفات شيخ اشراق

باز گفتن تعاليم شيخ از محضر او غايب مىشود و هر چه او استاد خود را مىجويد به او دسترسى نمىيابد ، تا روزى توسّط پيرى در خانقاه بار دگر به محضر شيخ راه يافته پوزش مىطلبد و اين درس را مىآموزد كه اسرار الهى را نزد نااهل - بازگو نكند . سپس بحثى دربارهء معالجهء امراض معنوى كرده شيخ و مرشد را به پزشك امراض جسمانى تشبيه مىكند . از شيخ سؤالاتى دربارهء جهان و مسائل اخلاقى و عرفانى و آداب و رسوم درويشان مخصوصا سماع و رقص و دست افشاندن مىكند و پاسخ‌هائى كه بسيارى از حقائق لطيف حكمت و تصوّف را در بردارد دريافت مىدارد . رسالهء « فى حالة الطفوليّة » يك بار توسّط مرحوم دكتر مهدى بيانى ( طهران ، 1317 ) از روى نسخهء كتابخانهء سلطنتى انتشار يافته است . 9 - رسالة فى حقيقة العشق يا مؤنس العشّاق : اين رساله كه از لحاظ ادبى از شاهكارهاى نثر سهروردى است و متعلق به سلسله آثارى است در عرفان به فارسى همچون « سوانح » غزّالى ، « لوايح » عين القضاة همدانى و « لمعات » عراقى و « اشعّة اللمعات » جامى كه از عشق به لسان خاصّ عرفانى سخن مىگويد با آيهء « نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ » آغاز شده و در دوازده فصل به تفسير داستان حضرت يوسف ( ع ) مىپردازد . حسن و عشق و حزن به صورت اشخاص در اين داستان آمده و با تفسير سرگذشت حضرت يوسف ( ع ) چنان كه در قرآن كريم آمده است لطيف‌ترين بحث‌هاى عرفانى دربارهء عشق با توجه خاصّ به آيات قرآنى و اشعار بديع انجام گرفته است و در فصل ششم شرحى تمثيلى از ساختمان جهان چنان كه شيوهء سهروردى است و